ازدواج زودهنگام و افزایش احتمال مرگ و میر مادران در ایران

ازدواج زودهنگام و افزایش احتمال مرگ و میر مادران در ایران

ازدواج زودهنگام و افزایش احتمال مرگ و میر مادران در ایران
گزارش گام به گام تا توقف ازدواج کودکان در ایران
رایحه مظفریان
بارداری پدیده­ی طبیعیِ محصول ازدواج است. بارداری و زایمان وقایع ویژه­ی زندگی زنان است که می­تواند با آرزوهای بزرگ و امیدهای لذّت بخش همراه باشد و البته گاهی ترس، رنج و مرگ را نیز به دنبال دارد. یکی از شاخص­های بسیار مهم بر سر راه توسعه یافتگی هر کشور کاهش میزان مرگ و میر مادران است. این شاخص، سنجش خوبی است برای این که نشان دهد که تا چه حد امکانات قابل دسترس برای بیماران به ویژه زنان باردار از جمله دسترسی به مراکز درمانی، تسهیل مسیر و راه­های گذر به ویژه در روستاها (شبکه راه­های روستایی)، ارائه خدمات درمانی اضطراری، هزینه خدمات درمانی، وضعیت سواد زنان و غیره فراهم است.
«مرگ مادر در طول دوره­ی بارداری یا در حین زایمان و تا ۴۲ روز بعد از خاتمه بارداری به هر علتی به جز حوادث، مرگ مادر (Maternal Mortality) ناشی از عوارض بارداری و زایمان محسوب می­گردد» (غلامی طارمسری، ۱۳۸۷: ۳۴). «برآورد می­شود که ۴۰ درصد زنان (۵۰ میلیون زن در سال) در حین بارداری، زایمان یا پس از آن دچار عارضه می­شوند و ۱۵ درصد آنان با عوارض و ناتوانی­های مزمن زندگی می­کنند؛ به ازای هر زنی که می­میرد تقریباً ۱۰۰ زن دیگر دچار عارضه می­شوند» (عازمی­خواه و همکاران، ۱۳۸۱: ۳). مرگ مادران بر اثر عوارض بارداری و زایمان را در صد هزار موالید زنده محاسبه می­کنند. «بنا به تخمین­های سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۰، ۵۴۶ هزار زن در سراسر جهان هنگام زایمان جان خود را از دست دادند. این آمار در سال ۲۰۰۸ به ۳۵۸ هزار مورد کاهش یافت» (دفتر سلامت جمعیت، ۱۳۸۹).
۷۰۱۱_۶۵۹
«میزان مرگ و میر زنان باردار همواره به عنوان یکی از شاخص­های اصلی توسعه کشورها در نظر گرفته می­شود و اهمیت این شاخص به حدی است که به عنوان یکی از هفت هدف اصلی سند توسعه هزاره سازمان ملل تا سال ۲۰۱۵ اعلام شده است. بر اساس این سند، میزان مرگ و میر زنان باردار باید تا سال ۲۰۱۵ به سه چهارم میزان مرگ و میر در سال ۱۹۹۰ که برابر بود با ۹۰۰ مرگ از بین هر ۱۰۰ هزار نفر کاهش یابد. این در حالی است که هم اکنون سالانه نزدیک به ۵۰۰ هزار زن جان خود را به دلیل عوارض بارداری و زایمان در جهان از دست می­دهند. بر اساس آخرین گزارش مجمع جهانی اقتصاد، ایران در میان ۱۲۸ کشور جهان در مکان ۷۶ در زمینه میزان مرگ و میر زنان قرار دارد. گزارش­های سازمان ملل نیز در خصوص میزان دستیابی کشورها به اهداف سند توسعه هزاره، میزان مرگ و میر زنان باردار در ایران را حدود ۷۶ نفر در میان هر ۱۰۰ هزار نفر اعلام کرده است. این سازمان گزارش می­دهد که میزان مرگ و میر زنان باردار در ایران به دلیل وجود برنامه­ی بهداشتی گسترده، طی دو دهه گذشته، کاهش قابل توجهی داشته است» (رسالت، ۱۳۸۷). این در حالی است که دکتر فاطمه رخشانی معاون بهداشتی وزیر بهداشت اعلام کرد که: «در سال ۱۳۹۱، ۲۹۴ مرگ مادر در ایران به ثبت رسیده است. در فروردین ماه ۱۳۹۲ نیز ۲۰ مورد مرگ مادر گزارش شده بود که در این میان ۶ مورد بر اثر حادثه و بقیه به علت بارداری فوت کرده­اند. تنها در میان این زنان یک مورد ۴۱ سال داشته است و سایرین کمتر از سی سال داشته­اند» (امتیاز، ۱۳۹۲). خبرگزاری مهر در مرداد ۱۳۹۲ گزارش داد که: «میزان مرگ و میر مادران به علت عوارض بارداری و زایمان در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده ۲۷ مرگ و میر بوده که این رقم در حال حاضر به ۲۰٫۳ نفر رسیده است. میزان مرگ مادران باردار به علل عوارض بارداری و زایمان روستایی در سال ۹۱ از تعداد ۱۰۰هزار تولد زنده، ۵۷،۳۳ در صد بوده است» (گرگان آنلاین، ۱۳۹۲).
ایران در این سال­ها تلاش بسیاری کرده است تا مرگ و میر مادران را به حداقل ممکن برساند. طبق آمار ارائه شده در گزارش اعتلای کشوری سلامت مادران چهار عامل اساسی فیزیکی، به جز مشکلات اقتصادی و اجتماعی، مانند خونریزی شدید (۲۹،۳%)، فشار خون بالا، بیماری قلبی (۱۳%)، عفونت پس از زایمان (۸،۹%) منجر به ظهور این پدیده می­شوند.
در حال حاضر روزانه ۲۰ هزار دختر زیر هیجده سال در کشورهای در حال توسعه مادر می‌شوند. این روند اگر به این شکل ادامه یابد، در سال ۲۰۳۰ حدود ۱۵ میلیون دختر کمتر از پانزده سال مادر[۱] خواهند شد. هر سال ۷٫۳ میلیون دختر کمتر از هیجده سال در جهان صاحب
فرزند می­شوند. ۲ میلیون نفر از آنان کمتر از چهارده سال سن دارند. دفتر سازمان ملل متحد در نیویورک، در گزارش سالانه خویش اعلام داشت و تأکید کرد که در خطر بیماری و حتا مرگ، جان بسیاری از این افراد را تهدید می­کند. تمامی این دختران در شرایطی نامساعد زندگی می‌کنند و در خطر سلامت جسمی قرار دارند که این البته نتیجه‌ی بارداری در سنین پایین است. هر سال ۷۰ هزار نفر از این کودکان مدتی پس از وضع حمل به همین علت‌ می­میرند. علت حامله شدن این دختران متفاوت است؛ عده‌­ی بسیاری از آن‌ها راه‌های پیشگیری از حامله شدن را نمی­دانند و عده‌ای دیگر بسیار زود، به اجبار، به شوهر داده می­شوند و… . در حال حاضر در کشورهای در حال توسعه از هر پنج دختر یک نفر (۱۹ درصد) پیش از آن که به سن هیجده سالگی برسد، حامله می­شود. این عمل عواقب منفی بسیاری با خود به همراه دارد. هر اندازه که میزان تحصیل دختران بالاتر رود، به همان نسبت از میزان بارداری زودرس و نابه‌هنگام آنان کاسته می­شود. مشکل می­توان پذیرفت که دختران بین ۱۴ تا ۱۸ سال آگاهانه تصمیم بگیرند مادر شوند. هر سال ۳٫۲ میلیون کودک مجبور به سقط‌ جنین می­شوند. بخش وسیعی از این کودکان از هر گونه آموزش جنسی محروم بوده‌اند. عده­ی زیادی از این دختران نیز مورد تجاوز جنسی قرار گرفته­اند. سازمان ملل توجه جهان را به مورد دیگری نیز در این عرصه جلب کرده است. بر اساس آمار موجود، جمعیت جهان در حال حاضر ۷٫۱۸ میلیارد نفر است. هر سال ۸۰ میلیون نفر به این عده افزوده می­گردند؛ یعنی هر ثانیه سه کودک در جهان زاده می­شود. به طور کلی اکثریت متولدین به کشورهای در حال توسعه تعلق دارند. اگر این روند به همین شکل ادامه یابد، در سال ۲۰۵۰ جمعیت جهان به ۹٫۶ میلیارد نفر خواهد رسید. با توجه به آمار ارائه شده، در حالی که میزان زایمان نوجوانان به ازای هر هزار نفر در سنین بین ۱۵ تا ۱۹ سال در کره شمالی ۲ نفر و در نیجر ۲۳۳ نفر و در کشورهای اروپایی میانگین حدود ۴ تا ۲۰ نفر است. این آمار در رابطه با ایران ۳۳ نفر گزارش شده است. آمار سازمان ملل متحد در شرایطی منتشر می­شود که از واقعیت‌های آماری در این عرصه از ایران اخبار درستی موجود نیست» (انجمن حق زنان، ۱۳۹۲).
دکتر فرحناز ترکستانی مسئول اداره سلامت مادران وزارت بهداشت اعلام داشت که: «آمار مرگ و میر مادران در ده سال اخیر از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲ از ۲۸،۳ به ۱۹،۵ در ۱۰۰ هزار رسیده است. تعداد مرگ و میر کل مادران در سال ۲۰۰۳، ۳۳۲ نفر بوده است که از این تعداد ۹ نفر زیر ۱۸ سال بودند و در سال ۲۰۱۲ از ۲۷۸ مادر ۳ مورد مرگ مادر زیر ۱۸ سال داشته­ایم» (ممتازنیوز، ۱۳۹۲).
یکی از مهم­ترین عواملی که در مرگ مادران بدان توجه می­شود سن مادر است. در بیشتر خبرها مدام به زنان تذکر داده می­شود که بارداری­های بالای ۳۵ سال خطرناک است و بهتر است زنان از آن اجتناب کنند. در حالی که باید توجه داشت که به همان اندازه که قدرت جسمی زن در بالای ۳۵ سالگی رو به تحلیل می­رود در سنین کمتر از ۱۸ سال نیز بدن هنوز قدرت لازم و کافی برای نگهداری از جنین را کسب نکرده است.
در دو آمار اخیری که از طرف سازمان ثبت احوال ارائه شده است، در شش ماه اول سال ۱۳۹۴ نشان می‌دهد که ۷۴۷ دختر کمتر از ۱۵ سال مادر شده­اند که از این تعداد ۴۰۵ نفر در مناطق شهری و ۳۴۲ نفر در مناطق روستایی زندگی می­کنند. همچنین این آمار در سال ۱۳۹۳، ۱۷۱۳ دختر کمتر از ۱۵ سالی ثبت شده است که مادر شده­اند و از این تعداد ۹۶۶ نفر در مناطق شهری و ۷۴۷ نفر در مناطق روستایی زندگی می­کنند.
جدول شماره ۱: ولادت­های جاری ثبت شده کشور

ولادت‌های جاری ثبت شده کشور در شش ماهه اول سال ۱۳۹۴ بر حسب جنس و محل سکونت به تفکیک گروه سنی مادران
سن جمع کل سهم از ۱۰۰ درصد کل زایمان­ها شهری روستایی
جمع پسر دختر جمع پسر دختر
کمتر از ۱۵ سال ۷۴۷ ۰،۱ ۴۰۵ ۲۲۰ ۱۸۵ ۳۴۲ ۱۷۹ ۱۶۳
ولادت‌های جاری ثبت شده کشور در سال ۱۳۹۳ بر حسب جنس و محل سکونت به تفکیک گروه سنی مادران
سن جمع کل سهم از ۱۰۰ درصد کل زایمان­ها شهری روستایی
جمع پسر دختر جمع پسر دختر
کمتر از ۱۵ سال ۱۷۱۳ ۰،۱ ۹۶۶ ۴۵۸ ۵۰۸ ۷۴۷ ۳۴۸ ۳۹۹

 
 
جدول شماره ۲: فوت ثبت شده برحسب علت عوارض بارداری در کل کشور

استان ۱۳۸۶ ۱۳۸۷ ۱۳۸۸ ۱۳۸۹ ۱۳۹۰ ۱۳۹۱ ۱۳۹۲ ۱۳۹۳
جمع ۲۰۳ ۲۰۴ ۴۳۷ ۳۰۱ ۱۹۷۵ ۳۵۴ ۳۶۹ ۳۲۷
آذربایجان شرقی ۴ ۸ ۱۷ ۱۰ ۴۸ ۱۹ ۴۰ ۳۳
آذربایجان غربی ۱۷ ۱۴ ۲۵ ۱۲ ۱۰۰ ۱۴ ۹ ۱۵
اردبیل ۷ ۱ ۸ ۲ ۲۱ ۴ ۱ ۳
اصفهان ۲ ۶ ۱۲ ۱۶ ۹۱ ۳۰ ۲۰ ۲۰
البرز   ۱ ۰ ۰ ۰
ایلام ۳ ۰ ۷ ۲ ۷ ۰ ۳ ۳
بوشهر ۲ ۶ ۱۷ ۴ ۱۸ ۶ ۱۱ ۴
تهران ۸ ۲۰ ۱۳ ۳۴ ۲۰ ۳۸ ۴۸ ۳۷
چهارمحال و بختیاری ۰ ۴ ۲ ۱ ۱۱۱ ۵ ۸ ۱
خراسان جنوبی ۲ ۰ ۶ ۳ ۴۴ ۱۲ ۵ ۵
خراسان رضوی ۱۲ ۱۸ ۵۸ ۲۴ ۲۴۶ ۲۹ ۳۴ ۱۵
خراسان شمالی ۸ ۲ ۴ ۵ ۳۵ ۱۱ ۵ ۲
خوزستان ۱۲ ۴ ۱۰ ۲۳ ۶۹ ۲۰ ۴ ۶
زنجان ۳ ۲ ۷ ۳ ۸ ۱۰ ۱۲ ۶
سمنان ۰ ۲ ۲ ۴ ۸ ۴ ۰ ۵
سیستان و بلوچستان ۳۲ ۳۱ ۶۲ ۴۵ ۴۹ ۲۳ ۴۱ ۲۷
فارس ۱۵ ۱۱ ۳۹ ۱۶ ۳۶۶ ۲۵ ۳۱ ۱۴
قزوین ۰ ۲ ۴ ۴ ۱۷۷ ۴ ۶ ۵
قم ۱ ۰ ۵ ۵ ۳ ۱۰ ۰ ۱
کردستان ۳ ۵ ۵ ۱۰ ۲۵ ۷ ۱۴ ۷
کرمان ۱۹ ۴ ۱۱ ۱۲ ۸ ۳ ۲ ۲
کرمانشاه ۶ ۸ ۲۳ ۸ ۷ ۲ ۱۱ ۸
کهگیلویه و بویراحمد ۱۱ ۱۶ ۱۸ ۴ ۳۰ ۸ ۸ ۲۸
گلستان ۶ ۷ ۹ ۴ ۳۴ ۱۵ ۶ ۶
گیلان ۳ ۲ ۶ ۱ ۷ ۰ ۰ ۱
لرستان ۵ ۹ ۲۳ ۷ ۲ ۳ ۳ ۱
مازندران ۱۳ ۵ ۱۲ ۴ ۱۴۹ ۲۴ ۱۳ ۲۶
مرکزی ۴ ۲ ۱۰ ۲ ۱۸ ۳ ۶ ۲۰
هرمزگان ۴ ۸ ۱۲ ۲۰ ۱۷ ۴ ۱۵ ۴
همدان ۱ ۲ ۷ ۳ ۲۴۸ ۱۵ ۱۲ ۱۹
یزد ۰ ۵ ۳ ۱۰ ۸ ۶ ۱ ۳

باید این نکته را نیز در نظر داشت که در استان­هایی که بیشترین آمار ازدواج کودکان زیر سن قانونی در آن­ها صورت می­گیرد احتمال بارداری زودهنگام نیز بالاتر می­رود. بنابراین استان­هایی مانند سیستان و بلوچستان، فارس، خوزستان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، هرمزگان، لرستان، آذربایجان غربی، لرستان و کهکیلویه و بویر احمد مناطقی هستند که بیشتر باید در آن­ها فعالیت­های پیشگیرانه اتخاذ گردد.
آن چه باید در لابه­لای چرخه­ی سه مرحله­ای ازدواج، بارداری و پرورش کودکان مورد توجه و اصلاح قرار گیرد موارد زیر است:

  1. اطلاعات بیشتر آماری برای سنجش میزان در خطر بودن دختران کمتر از ۱۸ سال در دسترس قرار گیرد. سازمان آمار به همراه سایر ارگان­ها باید جداول آماری بیشتری با جزییات دقیق­تر در اختیار پژوهش­گران قرار دهد به عنوان مثال داده­ای علنی از سن مادران و تعداد بارداری، اختلاف سنی مادران با شوهرانشان، سن و میزان تحصیلات مادران، تعداد مرگ مادران به تفکیک سنی و غیره وجود ندارد. اگر این اطلاعات در اختیار بود راحت­تر می­شد در مورد وضعیت گروه­های سنی مختلف قضاوت کرد. هدف اصلی باید ارائه واقعیت­های موجود باشد.
  2. با توجه به این که بارداری محصول ازدواج است باید در قوانین مرتبط با ازدواج کودکان تجدید نظر صورت گیرد. ایران کنوانسیون حقوق کودک را امضاء کرده است و مفاد آن را پذیرفته است. با این شرایط اگر سن بلوغ دختر را ۹ سال می­داند هر گونه عواقب ناشی از آن را هم باید بپذیرد و مسئولیت آن را به گردن بگیرد.
  3. نظام آموزش و پروش در سال­های اخیر دو مرحله­ای شده است. در حالی که در نظام گذشته دختران فرصت داشتند که دوره­ی راهنمایی را تا پایان ۱۴ سالگی خود به اتمام برسانند در نظام جدید ۲ سال از فرصت­های آموزشی آن­ها کم شده است. این بدان معناست که دختران تا پایان دوره دبستان و تا ۱۲ سالگی فرصت تحصیل دارند و این موضوع طبیعی است که خانواده­های فقیر ترجیح می­دهند به جای این که آن­ها را وارد مقاطع بعدی آموزش کنند در همین مرحله دختران را متوقف کنند. اگر ادعای نگارنده در این زمینه اشتباه و فرضیه­ای هنوز به اثبات نرسیده است پیشنهاد می­گردد جدول آمارهای بارداری مادران و تحصیلات به تفکیک سن ارائه گردد. مطالعه در ایلام نشان داد که «رابطه معنی داری بین مرگ و میر مادران و سطح سواد وجود دارد. به این معنی که میزان سواد در بین مادران زنده مانده بالاتر از مادران فوت شده بود» (عبدالهی­پور، ۱۳۹۰: ۴).
  4. عدم دانش کافی کودکان در شرف ازدواج از روش­های جلوگیری. به جز عدم دانش کودکان و عدم وجود مراکزی جهت آموزش به این کودکان دو عامل دیگر فشار خانواده­ها برای فرزندآوری و ایجاد استحکام و بیمه کردن چارچوب خانواده نوظهور و همچنین ازدواج­های ثبت نشده به فعالیت­های پیشگیرانه صدمه وارد می­کند. در مناطق مختلفی از ایران به دو دلیل عمده ازدواج­ها ثبت نمی­شود اول این که برای ازدواج دختران زیر ۱۳ سال و پسران کمتر از ۱۵ سال علاوه بر رضایت ولی، حکم دادگاه لازم است که مراحل قانونی را طولانی می­کند بنابراین خانواده­ها صبر می­کنند و ازدواج را پس از این سنین به ثبت می­رسانند. دوم این که افراد احساس نیاز برای ثبت کردن ازدواج­ها نمی­کنند پس اگر بارداری صورت بگیرد این احساس نیاز به وجود می­آید و هنگام ثبت مشخصات فرزند در شناسنامه گاهی ازدواج والدین نیز ثبت می­شود.
  5. توجه ویژه به استان­هایی که در جداول به عنوان استان­هایی با بیشترین فراوانی ازدواج و بارداری کودکان نام برده شده­اند.

 
[۱]. آمارها نشان نمی­دهند که چند درصد و یا چه تعداد از پسران کمتر از ۱۵ سال پدر می­شوند.

فقط در یک سال: ازدواج ۲۷۶ هزار دختربچه و زایمان ۱۰۹ هزار مادر نوجوان

فقط در یک سال: ازدواج ۲۷۶ هزار دختربچه و زایمان ۱۰۹ هزار مادر نوجوان

فقط در یک سال: ازدواج ۲۷۶ هزار دختربچه و زایمان ۱۰۹ هزار مادر نوجوان

افزایش آمار ازدواج دختربچه ها در ایران

ازدواج دختربچه‌های ۱۰ تا ۱۴ ساله در ایران در سال ۱۳۹۲ به بالاترین میزان طی پنج سال گذشته رسیده و تعداد دختران زیر ۱۵ سالی که در کودکی٬ مادر می‌شوند نیز نسبت به سال قبل افزایش پیدا کرده است. این در حالی است  آخرین آمار رسمی در ایران، حاکی از مرگ ۱۰ درصد از نوزدانی است که مادران آنها بین ۱۰-۱۴ سال دارند.
بر اساس آمارهای رسمی یک‌هزار و ۷۲۷ دختربچه‌ زیر ۱۵ سال در سال ۱۳۹۲ مادر شده‌اند و در پنج سال گذشته (۱۳۸۸-۱۳۹۲) به طور متوسط بیش از ۸ درصد زنانی که زایمان کرده‌اند بین ۱۵-۱۹ سال داشته‌اند.
افزایش ازدواج دختربچه‌ها و مادر شدن در سنین کودکی در شرایطی است که مجلس با ارائه و تصویب طرح‌هایی در رابطه  با سیاست‌های  مبتنی بر افزایش جمعیت٬ در پی هرچه بیشتر محدود کردن دسترسی زنان به خدمات و آموزش‌های مربوط به پیشگیری از بارداری و بهداشت جنسی است.این محدودیت‌ها که بسیاری از آنها پیش از تصویب در مجلس اجرایی شده‌اند٬ دختربچه‌های بیشتری را در معرض بارداری‌های زودهنگام قرار ‌داده و سلامت آنها و فرزندان‌شان را به خطر می‌اندازد. به گونه‌ای که بر اساس آخرین سرشماری رسمی جمعیت در ایران آمار مرگ و میر نوزدان مادران کمتر از ۱۵ سال در ایران بیشتر از سایر گروه های سنی است و ۱۰ درصد نوزدانی که مادران آنها بین ۱۰ تا ۱۴ سال دارند٬‌می‌میرند.
در حالیکه اطلاعات محدودی در مورد جزئیات آمار  رسمی مربوط به زایمان دختربچه‌های زیر ۱۵ سال، منتشر شده، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا) طی گزارشی از ثبت  چهار زایمان برای مادران ۱۰ ساله ، ۱۷ زایمان برای مادران ۱۱ ساله ، ۵۰ زایمان برای مادر ان۱۲ ساله ، ۲۷۵ زایمان برای مادر ان۱۳ ساله و ۱۲۸۹ زایمان برای مادران ۱۴ ساله در سال ۱۳۹۱ خبر داد. بر اساس این گزارش که آمار آن از اطلاعات سازمان ثبت احوال استخراج شده، در سال ۱۳۹۱، چهار هزار و ۳۷۷ زایمان برای مادران ۱۵ ساله ، ۱۰هزار و ۶۳۷ زایمان برای مادران ۱۶ ساله ، ۱۹ هزار و ۸۸۱ زایمان برای مادران ۱۷ ساله ، ۳۱ هزار و ۴۹۴ زایمان برای مادران ۱۸ ساله و ۴۳ هزار و ۹۲۵ زایمان برای مادران ۱۹ ساله ثبت شده است.

چهار زایمان برای مادران ۱۰ ساله ، ۱۷ زایمان برای مادران ۱۱ ساله ، ۵۰ زایمان  برای مادر ان۱۲ ساله ، ۲۷۵ زایمان  برای مادر ان۱۳ ساله و ۱۲۸۹ زایمان  برای مادران ۱۴ ساله در سال ۱۳۹۱ ثبت شده است

گزارش‌های سازمان ثبت احوال ایران حاکی از آن است که در سال ۱۳۹۲  نزدیک به ۲۸۰هزار دختر زیر ۱۹ سال ازدواج کرده‌اند و بیش‌ از ۱۰۹ هزار دختر زیر۱۹ سال نیز مادر شده‌اند. بر مبنای این آمار یک‌هزار و ۷۲۷ دختربچه‌ زیر ۱۵ سال در سال گذشته بچه‌دار شده‌اند و آمار مادران زیر ۱۵ سال در پنج سال گذشته (۱۳۸۸-۱۳۹۲) بین ۱۶۰۰ تا ۱۷۰۰ تن در نوسان بوده است. در واقع طی این پنج سال به طور متوسط بیش از ۸ درصد زنانی که زایمان کرده‌اند بین ۱۵-۱۹ سال داشته‌اند.
سیستان و بلوچستان با ۴۶۲ زایمان در سن کمتر از ۱۵ سال٬‌ بالاترین آمار مادری دختربچه‌ها را دارد و پس از آن  خراسان رضوی و خوزستان با ۱۵۸ و آذربایجان شرقی و غربی با ۹۹ و ۹۰ زایمان زیر ۱۵ سال بالاترین آمار را از آن خود کرده‌اند.
وضعیت ازدواج دختربچه‌ها و  قوانین حامی ازدواج زودهنگام در ایران در حالی است که مجمع عمومی سازمان ملل ۲۷ آذر ۱۳۹۳(۱۸ دسامبر ۲۰۱۴)  با  ممنوع کردن ازدواج کودکان، از تمامی کشورهای عضو این مجمع خواست که قوانین لازم برای پیشگیری از ازدواج کودکان و مجازات متخلفان را تصویب و اجرا کنند. سازمان ملل با غیرقابل پذیرش دانستن ازدواج کودکان بر اساس توجیهات فرهنگی و عرفی، از کشورهای عضو خواسته است که قدم‌های جدی برای توقف کامل ازدواج کودکان بردارند.
girls1
بالاترین آمار ازدواج دختربچه‌ها طی ۵ سال گذشته
سیر صعودی آمار مادران خردسال در حالی است که  تعداد دختربچه‌هایی که با ازدواج زودهنگام در معرض تجربه مادری در سنین کودکی قرار دارند نیز در حال افزایش است.
در  سال  ۱۳۹۲ آمار ازدواج دختران زیر ۱۰ سال و همچنین آمار ازدواج دختران ۱۰ تا ۱۴ سال نسبت به سال ۱۳۹۱ بیشتر شده است. ۲۰۱ دختربچه زیر ۱۰ سال در سال گذشته شوهر داده شده‌اند و آمار ازدواج دختران ۱۰تا ۱۴ ساله نیز به بیش از ۴۱ هزار تن رسیده که ۵.۳۲ درصد از کل ازدواج‌ها در ایران را تشکیل می‌دهد.علاوه بر این  ازدواج نزدیک به ۲۳۵ هزار دختر بین ۱۵ تا ۱۹ سال  نیز طی این مدت به ثبت رسیده است.
استان خراسان رضوی با ۷هزار و ۶۳۵ ازدواج  واستان آذربایجان شرقی با ۴هزار و ۴۸۵ ازدواج بالاترین آمار ازدواج دختران ۱۰- ۱۴ سال را دارند و پس از آن استان‌های  خوزستان با ۲ هزار و ۱۶۵ ازدواج٬ فارس با دو هزار ۶۲ ازدواج٬ تهران با دوهزار و ۵۱ ازدواج و همدان با یک‌هزار ۹۶۶ ازدواج در فهرست بالاترین میزان ازدواج دختربچه‌ها قرار دارند.
در حالی‌که درنزدیک به ۳۶ درصد ازدواج‌های ثبت شده درایران سن دختران زیر ۱۹ سال بوده٬ در برخی نقاط ایران آمار استانی بالاتر است. به‌گونه‌ای که در استان سیستان و بلوچستان نزدیک به ۵۰ درصد نوعروسان زیر ۱۹ سال داشته‌اند و دراستان آذربایجان شرقی نیز این آمار به ۴۲ درصد رسیده است.
با اینکه ازدواج کودکان در ایران، فقط دختربچه‌ها را قربانی نمی‌کند و شامل پسربچه‌های نیز می‌شود اما آمار ازدواج کودکان در پسربچه‌ها تفاوت چشمگیری با وضعیت دختربچه‌ها دارد، به گونه‌ای که در سال گذشته  ۳۱۳ پسربچه زیر ۱۵ سال و  ۳۶ هزار و ۱۵۵ پسر ۱۵-۱۹ سال ازدواج کرده‌اند.
تمامی آمارهای ارائه شده در این گزارش بر اساس آمار اعلام شده در تارنمای سازمان ثبت احوال ایران تهیه شده و تعداد ازدواج‌های ثبت نشده قطعا بسیار بیشتر است.
girl2
سکوت دولت در برابر افزایش ازدواج دختربچه‌ها
تیر ماه ۱۳۹۳ پس از انتشار دومین گزارش عدالت برای ایران درباره وضعیت نگران‌کننده ازدواج دختربچه‌ها و انعکاس آمار‌های این گزارش در بسیاری از رسانه‌ها٬ شهین‌دخت مولاوردی٬ معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده اعلام کرد که این مساله را در هیات دولت مطرح کرده  است.
به گفته معاون رئیس جمهوری مقرر شده بود که وزیر دادگستری با پیگیری نحوه ثبت این ازدواج‌ها در سازمان ثبت احوال کشور٬‌ گزارشی از آن به هیأت دولت ارائه کند.
مولاوردی همچنین در مرداد ماه سال جاری با تاکید بر لزوم اصلاح قانون سن ازدواج دختران  گفت که وزارت دادگستری توضیحات خود را در خصوص این ازدواج ها به ما اعلام کرده است که به زودی این توضیحات را رسانه ای خواهیم کرد.
با این حال با گذشت  بیش از پنج ماه هنوز هیچ خبری مبنی بر پیگیری این موضوع یا برنامه‌ای برای اصلاح قانون و توقف ازدواج زودهنگام کودکان منتشر نشده است و هیچ کدام از مقامات مسئول دولتی در این زمینه واکنش نشان نداده‌اند.
 
girl3
نگرانی از افزایش مادران زیر ۱۸ سال در نتیجه اجرای سیاست‌های جدید جمعیتی 
گزارش تحلیلی عدالت برای ایران که به تازگی تحت عنوان “حق باروری و کار خانگی زنان در خدمت ملت‌سازی” منتشر شده نشان می‌دهد که “طرح افزایش باروری و پیشگیری از کاهش رشد جمعیت” و “طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده”  که کلیات آنها در مجلس تصویب شده، حاوی قوانینی  هستند که در صورت تصویب  حقوق زنان را برای دسترسی به اطلاعات لازم در مورد روش‌های موقت و دائم  جلوگیری از بارداری، خدمات مربوط به تنظیم خانواده، سقط جنین قانونی و بی‌خطر و مراقبت‌های پس از آن را به طور کامل زیر پا می‌گذارند.
شواهد جمع‌آوری شده در این گزارش حاکی از آن است که اجرای برخی از این سیاست‌های کلیدی در حال حاضر در ایران آغاز شده‌اند و عوارض جانبی چنین قوانین سختگیرانه‌ای بر روی زنانی که وضعیت اقتصادی بدتری دارند از جمله بسیاری از نوعروسان خردسال شدیدتر است و آنان را از دسترسی به قرص های ضدبارداری رایگان  و آموزش‌های اجباری  و عمومی محروم می‌کند.
“طرح افزایش باروری و پیشگیری از کاهش رشد جمعیت”به طور مشخص هرگونه “فعالیتی” را که به نظر تشویق “تنظیم خانواده و دلسرد کردن از بارداری” بنظر بیاید را ممنوع اعلام کرده و به نظر می‌آید بر اساس این ماده، هرگونه فعالیتی، از جمله فعالیت‌های آموزشی و مشاوره‌ای در رابطه با تنظیم خانواده و تبلیغ و یا پیشنهاد استفاده از وسایل جلوگیری از بارداری در این قانون جرم شناخته شده است.“طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده” نیز علاوه بر ایجاد محدودیت‌ در زمینه اشتغال زنان و تشویق آنها به زاد و ولد بیشتر٬ به طور غیر ضروری٬ حقوق و امتیازات زنان به منظور “افزایش رشد جمعیت”زیرپا می‌گذارد و سخت‌گیری‌ها در مورد سقط جنین را بیشتر می‌کند. با قطع یا محدود شدن برنامه‌های تنظیم خانواده، دختربچه‌هایی که به دلیل ازدواج زودهنگام از دانش کمی در زمینه پیشگیری از بارداری برخوردارند و به دلیل سن کم٬ کنترل چندانی برای تنظیم روابط جنسی به منظور تعیین زمان مناسب برای بارداری ندارند٬ بیش از سایر زنان در معرض بارداری‌های ناخواسته  و متعدد قرار خواهند گرفت و علاوه بر زایمان‌های زودرس و  متعدد و تحمل تبعات روحی و اجتماعی ناشی از آن، سلامت جسمی‌شان نیز چه در هنگام زایمان و چه در بلند مدت در معرض خطر قرار خواهد گرفت.
در حالی که این طرح هنوز به تصویب مجلس نرسیده است٬‌ بودجه طرح تنظیم خانواده از سال ۱۳۹۱  لغو شده و چنانکه مرضیه وحید دستجردی، وزیر بهداشت و درمان سابق ایران اعلام کرده بود به تشویق تشکیل خانواده‌های بزرگتر اختصاص یافته است.۲۱ خرداد ۱۳۹۳، دکتر محمد اسلامی، معاون اداره  سلامت خانواده و جمعیت وزارت بهداشت، تایید کرد که این بودجه به ردیف بودجه “بهداشت باروری” و افزایش نرخ باروری اختصاص خواهد یافت و از این پس شیوه های کنترل باروری فقط برای زنانی که بارداری برای آنها خطر دارد در دسترس خواهد بود.

با قطع یا محدود شدن برنامه‌های تنظیم خانواده، دختربچه‌هایی که به دلیل ازدواج زودهنگام از دانش کمی در زمینه پیشگیری از بارداری برخوردارند و به دلیل سن کم٬ کنترل چندانی برای تنظیم روابط جنسی به منظور تعیین زمان مناسب برای بارداری ندارند٬ بیش از سایر زنان در معرض بارداری‌های ناخواسته  و متعدد قرار خواهند گرفت.

منابع مختلفی در گفت‌گو با عدالت برای ایران تایید کرده‌اند که خدمات رایگان تنظیم خانواده  که شامل توزیع رایگان کاندوم و قرص های ضد باردری می‌شود، متوقف شده و اکثر مراکز بهداشت و داروخانه‌ها از ارایه کاندوم به عنوان راحت‌ترین و مطمئن‌ترین شیوه جلوگیری بارداری، خودداری می‌کنند.
علاوه بر قطع بودجه‌های تنظیم خانواده و محدود شدن امکانات پیشگیری از بارداری٬ آموزش‌های ابتدایی که پیش از ازدواج به زوجین داده می‌شد در راستای سیاست‌های جمعیتی جدید لغو شده‌اند‌. چنانکه درآبان ماه سال ۱۳۹۲ علی سنگی، مدیرکل سلامت خانواده، جمعیت و مدارس وزارت بهداشت، اعلام کرد که وزارتخانه دیگر به زوج‌های جوان و در ابتدای زندگی آموزش پیشگیری از بارداری نمی‌دهد.
Touka_happily_wesite
تلاش‌های بین‌المللی برای توقف ازدواج  زودهنگام و اجباری در ایران
عدالت برای ایران در آستانه دومین اجلاس بررسی ادواری وضعیت حقوق بشر ایران  که نهم آبان ۱۳۹۳ (۳۱ اکتبر ۲۰۱۴) در مقر شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو برگزار شد٬ از کشورهای دیگر خواسته بود که توصیه‌هایی را برای توقف ازدواج دختربچه‌ها به ایران ارایه کنند.
تصویب بی‌قید و شرط “کنوانسیون مربوط به رضایت به ازدواج، حداقل سن برای ازدواج و ثبت ازدواج”٬‌ انجام اقدامات قانونی مؤثر برای پاسخگو کردن قضات و تمامی افرادی که به طور مستقیم مسئول صدور اجازه ازدواج کودکان هستند و تدوین قوانین جدیدی در راستای ممنوعیت ازدواج اجباری از جمله این توصیه‌ها بود.
با وجود اینکه هشت کشور آلمان، ایتالیا، اسرائیل، اسلوانی، سیرالئون، لهستان، کره جنوبی و مونته نگرو دراین نشست به جمهوری اسلامی ایران توصیه کردند  قوانین مربوط به ازدواج اجباری و زودهنگام زنان را در این کشور اصلاح کند، جمهوری اسلامی ایران هنوز پاسخی در رابطه با پذیرش یا عدم پذیرش توصیه های ارائه شده در این رابطه نداده است.

تصویب بی‌قید و شرط “کنوانسیون مربوط به رضایت به ازدواج، حداقل سن برای ازدواج و ثبت ازدواج”٬‌ انجام اقدامات قانونی مؤثر برای پاسخگو کردن قضات و تمامی افرادی که به طور مستقیم مسئول صدور اجازه ازدواج کودکان هستند و تدوین قوانین جدیدی در راستای ممنوعیت ازدواج اجباری از جمله توصیه‌های ارائه شده به ایران در دومین اجلاس بررسی ادواری وضعیت حقوق بشر ایران بود.

بررسی ادواری وضعیت حقوق بشر، یک سازوکار مهم سازمان ملل است که در چارچوب آن، همه کشورها موظفند هر چهار سال یک بار گزارشی درباره وضعیت حقوق بشر خود به جامعه جهانی ارائه کنند و در یک جلسه، که در مقر شورای حقوق بشر سازمان ملل برگزار می‌شود، تمامی کشورهای دیگر، در زمینه‌های مختلف، توصیه‌هایی به کشور تحت بررسی ارائه می‌دهند. کشور تحت بررسی، در نهایت، اعلام خواهد کرد کدام توصیه ها را می‌پذیرد و کدام را رد می‌کند. پذیرش توصیه‌ها به این معناست که آن کشور، موظف است در چهارسال آینده، آنها را اجرایی کند.
عدالت برای ایران در مهرماه سال ۱۳۹۲ نخستین گزارش خود در رابطه با وضعیت آماری و قانونی ازدواج دختربچه‌ها را منتشر کرد و  در تیرماه ۱۳۹۳ نیز با انتشار دومین گزارش در این رابطه از افزایش ازدواج دختربچه‌ها  ابراز نگرانی کرد.
این سازمان حقوق بشری همچنین با ارسال نامه‌هایی به ناوی پیلای٬ کمیسرعالی  سابق حقوق بشر سازمان ملل متحد و احمد شهید  گزارشگر  ویژه سازمان ملل براى وضعیت حقوق بشر در ایران در رابطه با وضعیت ازدواج‌های زودهنگام و اجباری زنان در ایران خواهان پیگیری نهادهای بین‌المللی در این رابطه شده است.
ایران، عضو کنوانسیون جهانی حقوق کودک و میثاق بین‌المللی حقوق مدنی-سیاسی است که در هر دو آنها ازدواج زیر سن رشد و بدون رضایت واقعی، ممنوع شده است. گزارشگر سازمان ملل متحد  درباره بردگی، ازدواج اجباری را یکی از اشکال بردگی مدرن اعلام کرده است. این در حالی است که  ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی ایران سن ازدواج دختران را ۱۳ سال تعین است و حتی  در زیر سن ۱۳ سالگی،  نیز پدر یا جد پدری به شرطی که موافقت یک قاضی را جلب کنند می توانند دختر خود را به عقد دیگری در بیاورند.
منبع

آمار بالای ازدواج کودکان در سیستان و بلوچستان

آمار بالای ازدواج کودکان در سیستان و بلوچستان

آمار بالای مرگ و میر مادران به دلیل ازدواج در دوره کودکی

آمار بالای ازدواج کودکان در سیستان و بلوچستان

ازدواج در سال های اخیر در کشورمان، با فراز و نشیب های زیادی مواجه بوده است. چه در میان کسانی که سن و شرایط آن را دارند و چه در میان مسئولانی که دغدغه این روزهای شان شده است ازدواج جوانان و از کمتر شدن تمایل جوانان رسیده به سن ازدواج، هراس دارند.دختران و پسرانی که به سن ازدواج رسیده اند، انگار روز به روز، کمتر به ازدواج فکر می کنند. این کم شدن تمایل به ازدواج، بیشتر در میان تحصیل کردگان و شاغلان دیده می شود. در این میان، ازدواج رو به رشد دختران و پسرانی که هنوز به بلوغ فکری و جسمی نرسیده اند، روی دیگر داستان ازدواج است.
به گزارش سلامت نیوز، روزنامه خراسان نوشت: «نازخاتون» یکی از صدها دختری است که در سن کم به عقد مردی درآمده که از او ۲۵ سال بزرگ تر است.در خانه باز است، وارد می شوم. بوی عجیب و تندی به مشام می رسد بویی که نه شبیه بوی نان است و نه شبیه بوی غذا. حیاط خانه اتاق های زیادی دارد و در هر اتاق یک خانواده زندگی می کنند.پرده را کنار می زنم و وارد اتاق می شوم. دو کودکی که روی زمین نشسته اند از جایشان بلند می شوند و به من تعارف می کنند.«نازخاتون» یکی از صدهادختری است که در سن نامناسب ازدواج کرده است. ازدواج با مردی که نه او را می شناخته و نه علاقه ای به او داشته است. او اکنون با ۱۲ سال سن صاحب فرزندی یک ماهه است.
image265821
نازخاتون یک سال پیش برای کم شدن یک نان خور از سفره پدر در ۱۱ سالگی ازدواج کرد.او می گوید: در کوچه مشغول بازی با خواهرهایم بودم که مادرم من را صدا کرد و گفت تو باید ازدواج کنی. من که حق حرف زدن روی حرف پدر و مادرم را نداشتم، به اجبار سرسفره عقد نشستم.نازخاتون غذا درست کردن و شوهرداری را در ۱۱ سالگی و در حالی که مجبور بود از عروسک هایش جدا شود از مادرشوهرش آموخته بود.او می گوید: پس از این که پسرم به دنیا آمد جای عروسک هایم پر شد. از او مانند عروسک هایم نگهداری کردم او را می شستم، لباس هایش را عوض می کردم، شیرش می دادم و …کنارش دختر کوچکی نشسته است. «حکیمه» هم ۹ ساله است و برای بازی با نازخاتون به خانه اش آمده. او دخترعموی نازخاتون است. حکیمه هم چندماهی است که مانند نازخاتون از روی ترس و اجبار با پسرعمویش ازدواج کرده است.رفتارش هیچ شباهتی به زنان ازدواج کرده ندارد، او همچنان غرق در دنیای کودکانه اش است.نازخاتون می گوید:پدر حکیمه ۵سال پیش فوت کرد و پدرم سرپرستی آن ها را برعهده گرفت. صدایش می کند: «حکیمه سرت را نشان بده»، حکیمه چادرش را کنار می زند. جای بخیه های روی سرش به راحتی قابل دیدن است.دوباره چادرش را جلو می کشد و بدو بدو می رود سمت خانه اش.نازخاتون درباره حکیمه توضیح می دهد: ۵ ماه است که ازدواج کرده. پدرم به دلیل آن که حاضر به ازدواج با برادرم نمی شد سرش را به دیوار کوبیده است.شوهر حکیمه ۲۳ سال از او بزرگ تر است و او اکنون زن سوم پسرعمویش است. او اکنون با سایر زن های شوهرش در یک خانه زندگی می کند.نازخاتون، دخترکی است با بچه ای یک ماهه. طبقه بالا، همسایه بغلی اش، کوچه روبه رویی اش، پر است از دختران و زنانی که وقتی کودک بودند، وقتی هنوز باید بازی های کودکانه می کردند، وارد بازی جدی زندگی شدند. دخترهایی که به جای دفتر و کتاب مدرسه، فرزندشان را در آغوش دارند.ازدواج در قانون تعریف و برای آن سن خاصی درنظر گرفته شده است. برای دختران، ١٣ سال و پسران، ١۵ سال. با این وجود ازدواج هایی شکل می گیرد که زیر سن قانونی است. ازدواج های پنهانی به دور از چشم قانون، به دور از هر گونه ثبت و سند محضری.
ازدواج های بدموقع
ازدواج در سال های اخیر در کشورمان، با فراز و نشیب های زیادی مواجه بوده است. چه در میان کسانی که سن و شرایط آن را دارند و چه در میان مسئولانی که دغدغه این روزهای شان شده است ازدواج جوانان و از کمتر شدن تمایل جوانان رسیده به سن ازدواج، هراس دارند.دختران و پسرانی که به سن ازدواج رسیده اند، انگار روز به روز، کمتر به ازدواج فکر می کنند. این کم شدن تمایل به ازدواج، بیشتر در میان تحصیل کردگان و شاغلان دیده می شود. در این میان، ازدواج رو به رشد دختران و پسرانی که هنوز به بلوغ فکری و جسمی نرسیده اند، روی دیگر داستان ازدواج است. براساس قانون مدنی ایران، سن قانونی ازدواج ۱۵ سال برای دختران و ۱۸ سال برای پسران تعیین شده است. هرچند در ماده ١٠۴١ قانون مدنی آمده است که عقد نکاح دختر قبل از رسیدن به سن ١٣ سال تمام شمسی و پسر قبل از رسیدن به سن ١۵ سال تمام شمسی منوط است به اذن ولی به شرط رعایت مصلحت با تشخیص دادگاه صالح. همچنین طبق ماده ۴۴ لایحه حمایت از خانواده برای مردی که بدون ثبت در دفاتر رسمی اقدام به ازدواج دایم کند، مجازات جزای نقدی قرار داده و جمع این مجازات با یکی از محرومیت های اجتماعی است. براساس ماده ۴۷ لایحه حمایت از خانواده نیز، سردفتر صرفا در مقابل ثبت ازدواج مجدد بدون اجازه دادگاه مسئول شناخته شده و مجازات چنین سردفتری، انفصال دایم از شغل سردفتری است.
آمار چه می گوید؟!
مدیرکل ثبت احوال سیستان و بلوچستان آمار رسمی در خصوص این قبیل ازدواج ها را اعلام نمی کند اما می گوید: آمار ازدواج های زیر سن قانونی در استان زیاد است، ولی نسبت به سال های گذشته کمی کاهش داشته است.«رضا راحت دهمرده» ادامه می دهد: به دلیل ثبت نشدن آمار و مراجعه نکردن زوج به دفاتر ازدواج، آمار واقعی در این خصوص در دست نیست و نمی توان رقمی را برای این ازدواج ها در نظرگرفت.اما وجود فرزندان بدون شناسنامه، آمار ثبت ازدواج های زمان قدیم و اکنون نشان می دهد که ازدواج های زیرسن قانونی در استان رواج دارد.وی ادامه می دهد: ما برای ازدواج های ثبت نشده، افرادی را به روستاها و شهرستان های استان می فرستیم تا ازدواج های ثبت نشده را به ثبت برسانند و برای افراد بدون شناسنامه، شناسنامه صادر کنند.این که واقعا آماری از ازدواج های زیر سن قانونی در استان وجود ندارد، کمی جای تامل دارد.
مراجعه کنندگان زیادند
مسئول دفتر حمایت از حقوق زنان و کودکان دادگستری استان درباره ازدواج های زیرسن قانونی در استان می گوید: تقریباً می توان گفت هفته ای ۶ تا ۷ مراجعه کننده داریم که در سن زیر۱۵ سال ازدواج کرده اند و به هر دلیلی برای احقاق حق خود به این جا می آیند.«کلثوم مؤذن»، ادامه می دهد: البته به واسطه فرهنگ سازی هایی که انجام شده، آمار ازدواج در سنین پایین با فردی که چند دهه از دختر بزرگ تر است نسبت به سال های قبل کاهش یافته است اما هنوز شاهد این ازدواج ها در استان هستیم.ازدواج زیرسن قانونی برای این گروه از لحاظ شرعی در صورت صدور حکم رشد توسط قاضی مشکلی به وجود نمی آورد اما از لحاظ قانونی به دلیل ثبت نشدن ازدواج ها مشکلات بسیاری را برای زنان و دختران به همراه دارد. بیشتر ازدواج های ثبت نشده استان نیز به دلیل همین ازدواج زیرسن قانونی است.
وی ادامه می دهد: اگر دختر یا پسری به سن قانونی نرسد ازدواج آن ها در محاضر اهل سنت و اهل تشیع ثبت نمی شود مگر آن که قاضی حکم رشد به آن ها ابلاغ کرده باشد و از آن جا که این کودکان از لحاظ بلوغ فکری کامل نشدند اکثر آن ها نمی توانند حکم رشد را دریافت کنند لذا ازدواج آن ها به صورت خواندن یک صیغه همراه وکیل دختر و چند شاهد صورت می گیرد.وی دلیل اکثر این قبیل ازدواج ها را تنگدستی، فقر فرهنگی و عقاید قومی قبیله ای می داند و می گوید:بسیاری از این افراد دچار سوءتغذیه هستند و به اجبار والدین شان به ازدواج با شخصی که سال ها از آن ها بزرگ تر است مجبور می شوند و از آن جا که این ازدواج ها بدون انجام آزمایش های پزشکی، مشاوره های قبل ازدواج و ازدواج های فامیلی انجام می شود، فرزندانی با معلولیت های جسمی، ذهنی یا بیماری هایی مانند هموفیلی و تالاسمی در این خانواده ها به دنیا می آیند. به همین دلیل است که آمار ابتلای کودکان به هموفیلی، تالاسمی، معلولیت ذهنی و جسمی در این استان بالاست.
از سوی دیگر این استان دارای آمار بالای مرگ و میر مادران است که طبق بررسی های انجام شده موارد فراوانی از این مرگ ها به دلیل سن پایین مادر، ناتوانی در تحمل دردهای زایمانی و رعایت نشدن موازین بهداشتی رخ می دهد.مسئول دفتر حمایت از حقوق زنان و کودکان دادگستری، ازدیاد معلولان و بیماران ژنتیکی در استان، آمار رو به رشد طلاق به دلیل نبود رضایت شخصی، بروز مشکلات روانی، افسردگی و رعایت نشدن حقوق زنان به دلیل ثبت نشدن ازدواج ها را از جمله عواقب ازدواج های زودهنگام و زیرسن قانونی مطرح و تاکید می کند: بیشتر این ازدواج ها در حالتی سرمی گیرد که دو طرف هیچ شناختی از هم ندارند و حتی یکدیگر را تاکنون ندیده اند.
وی ادامه می دهد: بسیاری از زنانی که به این جا مراجعه می کنند و در سن پایین ازدواج کرده اند، از طرف مقابل می ترسند و از زندگی مشترک دلزده شده اند و تنها به دلیل وجود فرزندانشان مجبور به ادامه زندگی هستند. متاسفانه بسیاری از این دخترها بعد از ازدواج به خانواده های پرجمعیت فرستاده و در اکثر مواقع زن دوم یا سوم یک مرد می شوند و مجبور به کار کردن در یک خانواده پرجمعیت هستند.وی بیان می کند: طبق گفته قاضی اهل سنت، ازدواج بعد از سن بلوغ در میان اهل سنت حتی اگر دختر و پسر رضایت از ازدواج نداشته باشند جرم محسوب نمی شود زیرا این کودکان ولی دارند که اختیار تام دارد و پدر می تواند جای آن ها تصمیم بگیرد.وی خاطرنشان می کند: ثبت نشدن واقعه ازدواج سبب محروم شدن زن و مرد از امتیازاتی است که دولت به آن ها می دهد مانند یارانه، طلاق، وام ازدواج و … البته مردی که ازدواج خود را به ثبت نرساند برابر قانون مجازات می شود. گرچه که متاسفانه دست بالای دست بسیار است و بعضی از مردها بعد از آن که همسرشان به سن قانونی رسید برای دریافت امتیازات ازدواج برای ثبت آن ها به دفاتر ازدواج مراجعه می کنند و برای آن که مجازاتی به آن ها تعلق نگیرد تاریخ ازدواج را بعد از سن قانونی دختر اعلام می کنند.
موذن، ادامه می دهد: البته عده ای دیگر به ثبت ازدواج روی نمی آورند و این سبب می شود خانم ها در صورت فوت همسر یا مفقودشدن آن ها تحت پوشش مراکز حمایتی، کمیته امداد و … قرار نگیرند و علاوه بر آن، فرزندان این زوج نیز به دلیل ثبت نشدن ازدواج ها فاقد شناسنامه و حق و حقوق قانونی هستند.هرچند طبق مطالعات انجام شده، ازدواج های زیر سن قانونی در این استان بیشتر به دلیل فقر و اعتقادات قومی بوده است اما مسئولان باید برای جلوگیری از بروز چنین معضلات اجتماعی که می تواند خطرناک باشد چاره ای بیندیشند.