نخستین سمینار دانشجویی پیامد های ناقص سازی جنسی زنان

نخستین سمینار دانشجویی پیامد های ناقص سازی جنسی زنان

photo_2015-12-12_02-30-32 نخستین سمینار دانشجویی پیامد های ناقص سازی جنسی زنان توسط دانشجویان روانشناسی بالینی سارا ضرغامی ومهتاب ملاحسینی در دانشگاه تربیت معلم (خوارزمی) با هدف آگاهی بخشی به دانشجویان برگزار شد. در ابتدای جلسه به مفهوم ناقص سازی و اصطلاحات متفاوت رایج در این زمینه پرداخته شد و سپس به شیوع این عمل در جهان و جامعه ی آماری آن در ایران اشاره شد و مفاد قانونی و امکانات پیش رو برای پیشگیری از این موضوع مطرح شد. همچنین از برنامه های یونیسف و سایر کنوانسیون ها برای یاری گرفتن توضیحاتی ارائه شد. در بخشی دیگر به آسیب شناسی روانی این موضوع پرداخته شد و با ذکر مثال هایی از چندین قربانی به عواقب جسمی و مشکلات جنسی اشاره شد . مباحث با معرفی کمپین ناقص سازی جنسی در ایران و فعالان و پژوهشگران در این زمینه خاتمه یافت . در پایان جلسه مستندی کوتاه با شعار (ختنه خشونتی عریان علیه زنان ) برای دانشجویان نمایش داده شد.

 

گزارش سالانه “توقف ناقص سازی جنسی زنان در خاورمیانه” از فعالیت های انجام شده در خاورمیانه علیه تداوم ختنه دختران در این منطقه

گزارش سالانه “توقف ناقص سازی جنسی زنان در خاورمیانه” از فعالیت های انجام شده در خاورمیانه علیه تداوم ختنه دختران در این منطقه

:گزارش سالانه “توقف ناقص سازی جنسی زنان در خاورمیانه” از فعالیت های انجام شده در خاورمیانه علیه تداوم ختنه دختران در این منطقه
بخشی از این گزارش به تلاش های فعالین ایران اختصاص دارد که در طول دو سال گذشته بی سابقه بوده است. علاقه مندان می توانند در لینک زیر گزارش را دریافت کنند.

http://www.stopfgmiran.com/wp-content/uploads/2015/11/Final-Narrative-Report-Stop-FGM-Mideast-Oct-2015_public.pdf

Final-Narrative-Report-Stop-FGM-Mideast-Oct-2015_public-1

کارگاه سلامت اجتماعی کودکان در مرکز شهرستان بستک

کارگاه سلامت اجتماعی کودکان در مرکز شهرستان بستک

Capture

کارگاه سلامت اجتماعی کودکان در مرکز شهرستان بستک

شهرستان بستک در شمال غرب استان هرمزگان قرار دارد و جمعیتی بالغ بر ۱۳۰۰۰ نفر را شامل می­شود. در این شهرستان ترکیبی از پیروان اهل تسنن (با اکثریت) و تشیع زندگی می­کنند. “گروه گام به گام تا توقف ازدواج کودکان در ایران” و “گروه گام به گام تا توقف ناقص سازی جنسی زنان در ایران” کارگاهی را با همکاری مرکز مشاوره پردیس و بخش بهداشت و روان شبکه بهداشت شهرستان برگزار کرد. این کارگاه با سخنان آقای غنایی مدیر کل اداره بهزیستی شهرستان بستک آغاز شد. آقای غنایی گفت: “در سطح شهرستان بستک، ازدواج زودهنگام یکی از معضلاتی هست که با آن درگیر هستیم و در بیشتر مواقع می­توانیم یکی از عمده ترین علل طلاق را ازدواج­های در سنین پایین بدانیم. یکی از برنامه­ های مرکز مشاوره برگزاری کارگاه­هایی است که بتوان با تکیه بر موضوعات خاصی که منطقه نیز با آن درگیر است آگاهی رسانی بیشتری داشت و از معضلات آن­ها کاست”.

سپس آقای مدنی، کارشناس پیشگیری اداره بهزیستی شهرستان بستک و مدرس مرکز مشاوره پردیس، در سخنانی ابراز داشت که: “یکی از دلایل میل به ازدواج زودهنگام را باورهای غلط رایج در اجتماع دانست که در برخی نقاط بیشتر از سایر مناطق بر روی تمایل افراد به ازدواج در سنین پایین تأثیرگذار است. دو گونه ازدواج را می­توان در نظر گرفت. ازدواج هایی که طبق قانون برای دختران بالای ۱۳ سال و برای پسران بالای ۱۵ سال ثبت می­شود و دفترهای ثبت ازدواج مجاز به مرقوم کردن آن هستند و دیگری ازدواج هایی که قبل از سنین یاد شده انجام می گیرد اما بعد از اینکه افراد به سنین قانونی رسیدند ثبت می­شوند. بیشترین مناطقی که در آسیا ازدواج زودهنگام در آن­ها صورت می­گیرد، پاکستان و نپال هستند که البته در ایران هم آمارها چشم گیرند.

همان‌طوری هم که آقای غنایی اشاره کردند یکی از علل طلاق را می­توانیم ازدواج زودهنگام بدانیم. به عنوان مثال در شهرستان بستک بیشترین افراد مراجعه کننده برای طلاق ۲۶ ساله بودند. سه آسیب جدی به افرادی که ازدواج زودهنگام دارند وارد می­شود: ۱٫ محرومیت از تحصیل و یا عدم بهره گیری از آموزش­های لازم و کافی ۲٫ محرومیت از لذت­های کودکی ۳٫ محرومیت از سلامت که می­توان هم برای جسم و هم برای روان آن را در نظر گرفت. یکی از عمده ترین مواردی که می­توان در مورد سلامت جسم به آن اشاره کرد بارداری در سنین پایین است که البته می­توان یکی از علل مرگ مادران را هم بارداری­های زودهنگام دانست.

اما چرا ازدواج کودکان رخ می­دهد؟ در اکثر مواقع خانواده و تصمیماتی که از سوی خانواده گرفته می­شود را دلیل ازدواجشان می­دانند. صندوق جمعیت سازمان ملل هم فاکتورهایی را برای ازدواج زودهنگام برشمرده است. این سازمان فقر و استراتژی بقای اقتصادی، نابرابری جنسیتی، حل و فصل اختلافات، کنترل روابط جنسی و عزت خانواده­ها، سنت و فرهنگ، تحکیم روابط خانواده­ها را از فاکتورهای گرایش به ازدواج زودهنگام می‎داند. در موردی که به من مراجعه شده بود، مادر و دختری به همراه هم برای مشاوره آمده بودند، دختر اظهار می کرد که مادر من همه تصمیم­ها را خودش گرفت و مادر هم می­گفت چون خواهرم تقاضا کرده بود که علاقه مند است که دخترم همسر پسرش شود ما خواهرها تصمیم ازدواج را برای بچه‌ها گرفتیم. اتفاقا از طرف بهزیستی چند ماه پیش از این اتفاق کلاس­هایی برگزار کرده بودیم که دختر مطالب آن کلاس را به مادرش منتقل می­کند ولی مادر توجهی نمی­کند. آن دختر دو بار طلاق گرفت و دوبار هم با همان پسر ازدواج کرد ولی همچنان دچار افسردگی شدید است.

در همین شهرستان یکی دیگر از علت­هایی که دختران را شوهر می­دهند و معتقدند که قبل از ۱۸ سال باید دختران را به خانه بخت فرستاد نگرانی از دیر شدن زمان ازدواج و یا پیدا کردن مورد مناسب دیگری برای انجام چنین پیوندهاییست”.

بنا به برنامه ریزی­های انجام شده یکی دیگر از سخنرانان این کارگاه خانم نازلی حنایی مسئول بخش بهداشت و روان شبکه بهداشت شهرستان بستک و مسئول فنی مرکز مشاوره پردیس بود که به بحث پیرامون کودک آزاری و معرفی انواع آن پرداخت. او در سخنان خود اشاره داشت که: “در جامعه ایران پیرامون برخی موارد کمتر صحبت می­شود و شاید بتوان کودک آزاری را یکی از آن مواردی دانست که به عنوان مثال صدا و سیما کمتر در مورد آن برنامه سازی و طرح موضوع می­کند. سازمان بهداشت روانی، کودک روانی را این گونه تعریف می­کند که آسیب و یا تهدید جسم و روان که به دست والدین و یا افرادی که نسبت به کودک مسئول هستند را در موارد کودک آزاری می­داند. حدود ۷۰ درصد کودک آزاری­ها در کشورهای در حال توسعه و زیر سه سال اتفاق می­افتد و در ۶۰ درصد موارد هم احتمال تکرار دوباره وجود دارد چون توسط افراد خانواده انجام می­شود. بیشترین آزار از سوی مردان (پدر، برادر، شوهر و…) نسبت به دختران صورت می­گیرد. همچنین کودک آزاری در خانواده­های خشونت خیز و حاصل از طلاق بیشتر اتفاق می افتد. البته می­توان موارد دیگری را هم مانند سطح تحصیلات پایین والدین، سابقه خشونت اعمال شده به والدین در دوران کودکی آن­ها، وضعیت اقتصادی نامساعد و فقر فرهنگی را هم در بین عواملی گنجاند که بر روی افزایش کودک آزاری تأثیر می گذارند.‎

حنایی در ادامه صحبت‌هایش به نمونه­های کودک آزاری در شهرستان بستک اشاره کرد و از مشکلات افرادی که با پیش زمینه کودک آزاری به مرکز مشاوره مراجعه می­کنند نام برد. او تأکید کرد که شرکت کنندگان به عنوان کارشناس می‌توانند والدین را نسبت به انواع کودک آزاری و تعریف صحیح از آن آگاه کنند. نازلی حنایی اشاره کرد که: “در موردی به من مراجعه شد که فرد بعد از گذشت چند جلسه در مورد آزار جسمی از سوی عمویش در نوجوانی صحبت کرد. این فرد نگاهی دوگانه نسبت به خانواده پیدا کرده بود و دچار اضطراب­های شدیدی بود. فرد قربانی به این موضوع اشاره می­کرد که در تصور کودکی او این گونه بوده است که همه عموها با برادرزاده­هایشان این بازی را می­کنند.”

رایحه مظفریان نویسنده کتاب تیغ و سنت و فعال حقوق کودکان در ادامه این جلسه صحبت­هایش را با پرداختن به موضوع ازدواج کودکان آغاز کرد: “ازدواج به رابطه­ای قانونی، عرفی و مذهبی گفته می­شود که دو جنس مخالف را برای آغاز یک زندگی مشترک به هم پیوند می­دهد. در قانون و فقه ایران در بیشتر مواقع از واژه “نکاح” استفاده می­شود”. آمارهای استان هرمزگان نشان می­دهد که این استان یکی از مناطقیست که آمار زیاد ازدواج کودکان در آن به ثبت رسیده است. جداول زیر نشان می­دهد که در سال ۱۳۹۲، ۸ پسر و ۶۸۶ دختر زیر ۱۵ سال ازدواجشان در محضرها به ثبت رسیده است

22

آن چه که توجه را بیشتر به سمت ازدواج دختران جلب می­کند در خطر قرار گرفتن سلامت آنهاست. استان هرمزگان از لحاظ تعداد مرگ و میر مادران و همچنین بارداری مادران زیر ۱۵ سال رتبه بالایی را در کشور دارد. با توجه به جدول زیر ۵۷ زن زیر ۱۵ سال در سال ۱۳۹۲ مادر شده­ اند.

11

مظفریان پس از ارائه اطلاعات به شرکت کنندگان و همچنین برشمردن راهکارهایی جهت پیشگیری این گونه ازدواج­ها سخنانش را با پرداختن به موضوع ختنه دختران در این منطقه ادامه داد. مظفریان به همراه یکی از فعالان حقوق زنان در بستک، سمیره حنایی، مدتیست که به جمع آوری اطلاعات در زمینه ختنه دختران در بستک مشغول است. در این جلسه گزارش دیدار با امام جمعه بستک ارائه و یادآوری شد که حتی یک قربانی هم زیاد است. شرح این گزارش در ادامه نگاشته شده است.

سمیره حنایی، از فعالان حقوق زنان این منطقه و هماهنگ کننده این جلسه اظهار کرد که: “بسیاری می‌گویند دیگر کمتر کسی امکان دارد به ختنه زنان روی بیاورد اما خوب هست اندکی فکر کنند! نمی­توان گفت دیگر فرهنگ توسعه پیدا کرده است. خود مردم به آگاهی می­رسند گاهی ما یک باور غلط را به یقین تبدیبل می­کنیم و آگاهی‌مان گرد و خاک آن باور غلط را کنار نمی­زند .ختنه زنان هم مانند کارهای غلط به اسم اسلام علیه وجهه اسلام است، وعاملان آن تنها صفحات پاک را خط خطی می­کنند. در جلسه­ای یکی از دوستان بعد از شنیدن حرف­هایم گفت: “چندین نمونه در روستا را شنیده ­ام که نه فقیر هستند ونه زیاد بیسواد. اما در خفا دخترانشان را ختنه کرده اند

در روستاهای جنوب هنوز ختنه دختران رواج دارد
ختنه دختران در بسیاری از مناطق استان هرمزگان انجام می­شود. با وجود بی خبری مسئولین و شیوخ، “گروه گام به گام تا توقف ناقص سازی جنسی زنان در ایران” سالهاست که در تلاش است با سفر به این منطقه­ها وبا استفاده از تجربه­های افراد بومی و همکاری ایشان بتواند گامی در جهت ریشه کنی این عمل در منطقه جنوب بردارد. سمیره حنایی یکی از فعالین حقوق زنان و از همگامان “گام به گام تا توقف ناقص سازی جنسی زنان در ایران” در جستجویی در منطقه بستک یکی از دایه­هایی را پیدا کرده است که همچنان برای ختنه کردن دختران به او مراجعه می­کنند. طبق گزارش خانم حنایی، دایه بستک انجام عمل ختنه بر روی دختران را از مادر شوهر خود آموخته است که تنها کسی بوده است که به صورت ماهرانه دختران منطقه بستک را در گذشته ختنه می‎کرده است. دایه کنونی بستک همیشه مادرشوهر خود را برای ختنه کردن دختران منطقه همراهی می‎کرده است. دایه کنونی بستک تخمین می‌زند که هر ماه دو مورد مراجعه کننده دارد و بابت انجام عمل هزینه دریافت می‌کند اما این هزینه مقدار مشخصی ندارد و به کرم پرداخت کننده بستگی دارد! دایه کنونی بستک که بعد از این او با نام “خانم س” معرفی می‌شود انجام این کار را تخصصی می‌داند و معتقد است که اگر کسی این عمل را بدون مهارت انجام دهد جسم دختر برای همیشه “نجس و حرام” است. با وجود اینکه “خانم س” پیرو مذهب اهل تشیع است اما همه مراجعه کنندگان او از اهل تسنن هستند. او این عمل را به این دلیل انجام می‌دهد که اهل تسنن معتقدند که دختران باید تیغ مسلمانی بخورند در حالی که اهل تشیع و هم محله‌ای‌های “خانم س” اعتقادی به ختنه کردن دختران ندارند. مراجعه کنندگان “خانم س” معمولاً از مناطقی هستند که فقر فرهنگی و تعصب مذهبی و خرافی بیشتری دارندP_20150819_132727.

“خانم س” روش انجام عمل را این گونه شرح می‌دهد: “قبل از شروع محل را با بتادین تمیز می‌کنم. با تیغ ریش تراشی یک‌بار مصرف روی نوک قسمت زنانه اندام جنسی (“کلیتوریس”) را سه بار تیغ می‌کشم تا خون قطره­ای بیاید. بعد از تمام شدن کار هم روی محل زردچوبه می‌ریزم تا زودتر بهبود یابد”.

بر خلاف تصور پزشک‌ها و عموم که فکر می‌کنند که این عمل در چهل روزگی اتفاق می‌افتد براساس گفته “خانم س” مراجعین محدوده سنی خاصی ندارند و از کودک گرفته تا دختران بالغ به او مراجعه می‌کنند. از جمله مواردی که “خانم س” از آن یاد کرد مراجعه عروس بیست و چند ساله­ای بود که شوهرش از رفتن به حجله ممانعت کرده و عدم ختنه شدن عروس را نجسی جسم او دانسته و از عروس خواسته است تا تیغ مسلمانی را به نشانه حلالیت تنش بر بدن بکشد. و عروس با لباس سفید عروسی قبل از رفتن به حجله توسط “خانم س” ختنه شد. “خانم س” گفته­ هایش را این گونه تمام می‌کند که: “با وجود اینکه مادر شوهر خودم که در ختنه کردن مهارت داشت، پافشاری زیادی برای ختنه شدن دخترم داشت ولی من دل ختنه کردن دخترم را نداشتم و بارها به مادر شوهرم گفتم که دختران دیگران را خودم می توانم ختنه کنم اما دختر خودم را هرگز و اجازه هم ندادم تا او دخترم را ختنه کند‎

‎به نظر می رسد که با وجود عدم اعتقاد اهل تشیع این منطقه به ختنه کردن دختران بعد از مدتی به دلیل انجام مکرر این کار “مادر شوهر خانم س” نیز به باور نادرست لزوم انجام ختنه دختران رسیده بود.

متأسفانه به دلیل تداخل جلسه عمومی شیوخ اهل تسنن و تعطیلات مدارس دینی با تاریخ برگزاری کارگاه، هیچ کدام ازشیوخ و پیشوایان مذهبی منطقه نتوانستند در جلسه شرکت کنند. بنابراین نویسندگان و از اعضای “گام به گام تا توقف ناقص سازی جنسی زنان در ایران” با هماهنگی با نماینده امام جمعه اهل تسنن شهرستان بستک، جناب آقای سید محمد یوسف حسینی نژاد، به دیدار ایشان رفتند. درابتدا شیخ وجود ختنه دختران در منطقه و دین را انکار کردند و گفتند که ختنه دختران مشروعیت مذهبی ندارد و در هیچ جا به آن توصیه نشده است و وجودش صرفاً خرافات و تعصبات اشتباه مذهبی است؛ بعد از ارائه توضیحات و نشانه­هایی از وجود ختنه در منطقه و همچنین ارائه کتاب تیغ و سنت، ایشان قول دادند که با اعضای شورای فتوادهندگان اهل تسنن جنوب به گفتگو بنشیند. با توجه به این که ختنه دختران تنها در منطقه‎های خاصی از شهرستان بستک در حال انجام است لذا جناب آقای حسینی نژاد مطرح کردن این موضوع را در خطبه­های نماز جمعه شهر بستک چندان مفید ندانستند و پیشنهاد دادند که استفاده از تریبون مذهبی برای آگاهی و اطلاع رسانی از پیامدهای ختنه دختران درمناطق مورد نظر صورت گیرد که هماهنگی با امامین جمعه این منطقه­ های بستک با شخص ایشان خواهد بود.

با توجه به ریشه‌های پیدایش ختنه دختران در منطقه و توجیهاتی که انجام دهندگان این امر دارند، شفاف‌سازی و آگاهی‌رسانی در زمینه ختنه دختران از طریق شیوخ و معتمدین دین به مراتب می‌تواند تأثیرگذاری ویژه خود را داشته باشد. بنابراین همکاری شیوخ مذهبی محلی می ­تواند به کاهش ختنه دختران و در نهایت ریشه کنی این عمل سرعت بیشتری بخشد.

دومین نشست “گام به گام تا توقف ناقص سازی جنسی زنان در ایران”

دومین نشست “گام به گام تا توقف ناقص سازی جنسی زنان در ایران”

پیشتر وضعیت ازدواج زودهنگام در شهرستان بستک و ختنه دختران در استان هرمزگان در دو صفحه گام به گام تا توقف ازدواج زودهنگام و گام به گام تا توقف ناقص سازی جنسی زنان در ایران در گزارش هایی اطلاع رسانی شد. با افتخار و در جهت کوشش در زمینه کاهش هردو معضل در جامعه ایران دومین نشست در بستک در تاریخ ۲۷ مرداد ماه با مشارکت اداره کل بهزیستی و مرکز مشاوره و روان پردیس برگزار خواهد شد.
طبق برنامه ریزی های انجام شده از شیوخ و سایر دست اندرکاران شهرستان دعوت به عمل آمد11822716_823379104448956_1379225504980916406_nه و قرار است در این جلسه شرکت کنند.

یادمان باشد حتی یک قربانی هم زیاد است

نخستین نشست رسمی بررسی پیامدهای ناقص ‎سازی جنسی (ختنه) زنان در ایران

نخستین نشست رسمی بررسی پیامدهای ناقص ‎سازی جنسی (ختنه) زنان در ایران

66

نشست «تیغ و سنت»، ، توسط انجمن جامعه‎شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با محوریت بررسی کتاب تیغ و سنت با حضور دکتر نازی اکبری، دکتر احمد بخارایی و رایحه مکارمی مظفریان، نویسنده کتاب، برگزار شد.

به گزارش الفبا، در ابتدای این نشست دکتر اکبری، روان درمانگر، ضمن ابراز شادمانی از برگزاری چنین جلسه‎ای گفت: با توجه به مسائل و آسیب‌هایی که در کشورهای مختلف وجود دارد عناوینی وجود دارند که من عنوان «مسائل دست نزدنی» را بر آن نام می‌گذارم. اینکه انجمن جامعه‌شناسی ایران همت کرده و به این مورد بسیار مهم پرداخته، بسیار ارزشمند است.

دکتر اکبری گفت: حدود ۱۵ سال است که زنانی با ملیت‎های مختلف و بیشتر افریقایی برای درمان به من مراجعه می‎کنند که دچار قطع عضو جنسی شده‎اند. من اعتراف می‌کنم که نمی‌دانستم در ایران نیز این مساله به این شکل وجود دارد.

به گفته دکتر اکبری قطع عضو جنسی، سنتی است که در آن بخشی از اندام تناسلی زنان را بر می‌دارند. علت اینکه من به این عمل قطع عضو جنسی می‎گویم این است که با کلمه «ختنه زنان» مخالفم چون اگر ما بخواهیم لفظ ختنه را به این عمل بدهیم در واقع به آن مشروعیت می‏‎بخشیم چرا که بلافاصله با ختنه مردان مقایسه می‌شود. این در حالی است که ختنه مردان یک مساله شرعی در ادیانی مثل اسلام و یهودیت است و هیچ تاثیری روی عملکرد جنسی آنها ندارد.

ختنه زنان می‎تواند موجب عفونت‎های ادراری و مرگ بشود
دکتر اکبری گفت: ما خیلی کم دیده‌ایم مردی به دلیل ختنه مرده باشد اما یک سوم زنانی که در کشورهای افریقایی ختنه شده‎اند مرده‌اند بنابراین بهتر است که ما به این عمل قطع عضو جنسی بگوییم.

به گفته دکتر اکبری تقریبا ۱۵۰ میلیون زن در کل جهان قطع عضو جنسی شده‎اند و سالانه دو تا سه میلیون دختر هم چنین تجربه‌ای دارند که معمولا در سن ۵ تا ۱۰ سال این اتفاق برایشان رخ می‎دهد. البته میزان برداشت و نقص عضو هم در سه سطح رخ می‌دهد. قطع عضو جنسی زنان سنتی کهن است که پیش از اسلام هم وجود داشته و مساله‎ای کاملا فرهنگی است و هم در کشورهای مسلمان و هم کشورهای مسیحی دیده می‌شود.
دکتر اکبری با اشاره به اینکه نقص عضو جنسی زنان سبب مشکلات جسمی و روحی در آنها شده و در سنین کودکی حتی موجب مرگ و میر می‌شود، گفت: این عمل عمدتا در آسیا، آفریقا و خاورمیانه رخ می‌دهد. ۳۰ درصد از کل این مساله در جهان در کشورهایی مانند سودان، سومالی، اریتره و مصر اتفاق می‌افتد.

او درباره عواقب جسمی قطع عضو جنسی زنان گفت: مرگ به دلیل خونریزی شدید اولین پیامد منفی بزرگ نقص عضو جنسی زنان است. عفونت ادراری، انسداد مثانه، از دست دادن میل جنسی، قاعدگی دردناک، زایمان غیر عادی و… از پیامدهای دیگر این عمل است.

حدود صد در صد زنان در سومالی قطع عضو جنسی می‌شوند
دکتر اکبری در ادامه به آمار سازمان جهانی بهداشت درباره شیوع این عمل در سومالی اشاره کرد و گفت: تقریبا صد در صد دختران در این کشور قطع عضو جنسی می‎شوند و یک سوم آنها نیز در اثر خونریزی می‌میرند، از سوی دیگر به دلیل جراحی غیر بهداشتی امکان انتقال ایدز در آنها وجود دارد. علاوه بر این پس از این حادثه هم یک بحران روحی برای فرد به وجود می‌آید که در واقع یک احساس تنهایی و ناامنی است. که من به این موضوع تنش روانی پس از رویداد می‌گویم( ptsd) و یکی از عوارضش این است که وقتی کسی دچار حادثه می‌شود، این حادثه در بخش میانی مغز او ذخیره می‌شود و هر اتفاقی که این رویداد را به خاطرش بیاورد منجر به ایجاد استرس می‌شود. افسردگی، اضطراب شدید، بی‎خوابی، وسواس، ترس از برقراری رابطه جنسی و اعتماد به نفس پایین از دیگر پیامدهای این سنت است.

دکتر اکبری با بیان اینکه احساس طرد شدگی از گروه در صورت عدم انجام این کار نیز برای زنان وجود دارد گفت: من در میان بیمارانم دختری از سومالی را دیدم که به دلیل عدم انجام این کار طرد شده بود. جالب است که در تحقیقات من، مردها تمایلی به انجام این کار توسط زنان نداشتند و بیشتر زن‌های آن جامعه به دنبال چنین کاری بودند چون معتقدند برای اینکه دخترهایشان را به خانه بخت بفرستند باید این کار را انجام دهند.

او در پایان سخنانش با تاکید بر اینکه نقص عضو جنسی زنان علاوه بر عواقب جسمی عواقب روحی نیز به‎دنبال دارد، گفت: برخی از زنان به دلیل عفونت لگنی دچار نازایی می‌شوند. کسانی که به حقوق بشر اعتقاد دارند باید این عمل را محکوم کنند.

دلیل برخی اتفاق‌ها در جامعه
در ادامه نشست، دکتر احمد بخارایی، جامعه‎شناس و رییس کارگروه مسائل اجتماعی انجمن حامعه‎شناسی، در سخنانی به موضوع «فلسفه اخلاق جنسیتی» پرداخت و گفت: هر پدیده‎‏ای که در جامعه اتفاق می‌افتد یک چرایی برای آن وجود دارد که مبتنی بر دلایل فردی و علل اجتماعی است. و باید دید لایه‌های پنهان پدیده ناقص‎سازی جنسی زنان چیست که هنوز در جامعه ایران وجود دارد.

او گفت: در فلسفه اخلاق جنسیتی ما با باید و نبایدهایی سر و کار داریم که از آن جمله می‌توان به ناقص‎سازی جنسی زنان اشاره کرد. من در سخنرانی خود تلاش می‎کنم ۱۰ موضوع را در این‎باره بیان کنم و سعی می‎کنم علت‌های اربعه ارسطویی را در این زمینه دنبال کنم چون در این صورت نگاه به‎دست آمده جامع خواهد بود و البته ضعف این نگاه در جامعه ما به شدت احساس می‌شود.

دکتر بخارایی در ادامه سخنرانی‎اش به تفاوت‌های رفتاری در جامعه اخلاقی تکلیف‎محور با جامعه اخلاقی مرام‎محور اشاره کرد و گفت: در جامعه اخلاقی تکلیف‎محور نگاه ناظر از بیرون وجود دارد و فرد در این حالت خود را مجبور به انجام آن قاعده می‌داند. گاهی همین عمل در جامعه اخلاقی ‎مرام‎محور پسندیده است به‎طور مثال سوزاندن زنان بیوه در هند عملی عرفی است.

به گفته دکتر بخارایی بحث مفاهیم اجتماعی در جامعه اخلاقی تکلیف‎محور بحث ایجابی است اما در جامعه اخلاقی مرام‎محور بحث‌ها سلبی است. نوع داوری نیز در جامعه اخلاقی تکلیف‎محور هنجاری است اما در جامعه اخلاقی مرام‎محور جنبه توصیفی دارد. در جامعه اخلاقی تکلیف‎محور وابستگی اخلاق به دین باقی می‌ماند اما در جامعه اخلاقی مرام‎محور شما با یک نسبی‎گرایی مواجهید و ما فرهنگ را نقادی می‌کنیم.

دکتر بخارایی در پایان سخنانش به فرهنگ‎ مردسالارانه حاکم بر جامعه ایرانی اشاره کرد و گفت مجموعه‎ای از عوامل فرهنگی و اجتماعی در رواج سنت ناقص‎سازی جنسی زنان در ایران دخالت دارد.

هر ۱۱ ثانیه یک دختر در جهان ختنه می‌شود

رایحه مکارمی مظفریان، نویسنده کتاب تیغ و سنت نیز در این نشست سخنانش را با یک غافلگیری برای شرکت‎کنندگان آغاز کرد؛ از یک تا ۱۱ شمرد و گفت: مطابق آمارهای جهانی هر ۱۱ ثانیه، یک دختر در جهان ختنه می‎شود. امروز در تاریخ ایران یک روز ویژه است روزی که برای نخستین بار یک نهاد رسمی به این مساله پرداخته است.

او به بخشی از سخنان دکتر نازی اکبری مبنی بر نام‎گذاری ختنه دختران اشاره کرد و گفت: برای عملی که به اندام جنسی زنان آسیب می‎زند‎ سه اصطلاح متفاوت رایج است؛ ناقص‌سازی جنسی زنان، مثله کردن اندام جنسی زنان و ختنه دختران. هر سه این اصطلاح‎ها از نظر استخراج مواد قانونی معتبرند. در ایران دو کتاب درباره این موضوع منتشر شده است و بیش از پنج عنوان پایان‎نامه هم در این رابطه دفاع شده است. کتاب خانم فاطمه کریمی با عنوان تراژدی تن که در آن به رواج ختنه زنان در برخی از مناطق کردستان ایران اشاره کرده و دیگری همین کتاب من، تیغ و سنت، که طی ۸ سال فعالیت و پژوهش جمع‌آوری شده است. بر اساس نتایج پژوهش‌های آمده در کتاب تیغ و سنت، جزیره قشم بالاترین آمار ختنه زنان در ایران را دارد با حدود ۸۳ درصد قربانی که بیشترشان اهل تسنن هستند و ۶۲ درصد از پرسش شوندگان در این جزیره نیز علاقمند به ختنه دخترانشان بودند.

به گفته مظفریان کشورهای مختلف مبارزه برای این موضوع را شروع کرده‎اند. به‎طور مثال کردستان عراق، از سال ۲۰۰۳ مبارزه با ختنه را شروع کرده و در سال ۲۰۱۰ نیز قانون منع ناقص‌سازی جنسی زنان در این منطقه تصویب شد.

قوانین ایران درباره ختنه دختران
مظفریان درباره قوانین ویژه ناقص‎سازی جنسی گفت: ماده ۷۰۶ قانون مجازات اسلامی ایران می‌گوید از بین بردن قدرت جنسی و باروری مرد یا زن موجب ارش است. همچنین ماده ۷۰۷ می‌گوید از بین بردن قدرت رابطه جنسی موجب دیه کامل است. علاوه بر این نقص عضو جنسی هم مشمول دیه برای متخلف است. البته عوارض روانی و روحی این عمل نیز در ماده ۷۰۸ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ می‌گنجد.

او گفت: واژه ناقص‌سازی جنسی زنان بیش از ۲۰ سال است که استفاده می‌شود. در ایران هم باید ببینیم نقص عضو به چه چیزی گفته می‌شود. اگر فردی دچار اختلال شود و ناتوان باشد، دارای معلولیت است در واقع این افراد نمی‎توانند مثل دیگران یک فعالیت مشخص را انجام بدهند.
مظفریان با بیان اینکه ایران در سال ۱۳۸۳ قانونی را برای حمایت از افراد دارای معلولیت (قانون حمایت از معلولین) تصویب کرد و در آن تعریفی از فرد معلول ارایه داد، گفت: چهار سال پس از تصویب این قانون، ایران به کنوانسیون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت پیوست. در هر دوی این سندها موادی در نظر گرفته شده که به‎طور ویژه به وضعیت زنان و کودکان دارای معلولیت پرداخته است. ناقص‎سازی جنسی نقصی را ایجاد می‌کند که فرد نمی‌تواند مانند افراد عادی از رابطه جنسی خود لذت ببرد.

او درباره مثله کردن اندام جنسی زنان نیز گفت: مثله کردن یعنی بریدن و در انواع ناقص‎سازی جنسی زنان برش وجود دارد. در ماده ۶۶۴ قانون مجازات اسلامی برای قطع و از بین بردن نصفی از اندام جنسی زن نیمی از دیه کامل یک زن تعیین شده است.

استفاده از واژه ختنه دختران در مذهب
مظفریان با اشاره به اینکه واژه ختنه دختران بیشتر در مذهب مورد استفاده قرار می‌گیرد، گفت: اسلام به هیچ وجه ختنه دختران را توصیه نمی‌کند، علاوه بر این ختنه دختران میراث اعراب نیست و به مذهب خاصی تعلق ندارد و حتی در اسراییل کنونی اتیوپی‎تبارهایی که یهودی هستند این عمل را انجام می‌دهند. برای استخراج یک حکم در اسلام نیاز است تا به چهار منبع قرآن، سنت، اجماع و قیاس رجوع شود. بنابراین برای بررسی هر حکم دینی می‎بایست به سراغ این چهار مولفه برویم. درباره ناقص‎سازی جنسی زنان، در قرآن هیچ آیه‌ای وجود ندارد که چنین چیزی را توصیه کند. بسیاری از افرادی که ختنه زنان را انجام می‌دهند به روایتی از پیامبر اسلام استناد می‌کنند در حالی‎که در سیره پیامبر هیچ سندی وجود ندارد که این عمل را برای دختران و زنان خویش توصیه کرده باشد.

به گفته مظفریان درباره ناقص‌سازی جنسی زنان اجماعی وجود ندارد، به این معنی که با مقایسه احکام مذاهب اربعه و امامیه هیچ‎کدام حکم واحدی برای انجام این عمل ندارند. از سوی دیگر جای قیاسی باقی نمی‌ماند چون نمی‌توان عوارض ختنه را در زنان با مردان مقایسه کرد.

او به فتاوای مراجع تقلید شیعه در این‎باره اشاره کرد و گفت:‌ مهمترین فتوا، فتوای رهبری است. ایشان در سال ۱۳۸۷ به استفتای من پاسخ دادند که ختنه دختران «جایز است و واجب نیست».

دعوت از دولت ایران برای ارائه آمار به یونیسف
مظفریان در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه باید آمارهای ناقص‎سازی جنسی زنان به یونیسف داده شود تا بتوانیم برای مبارزه از آنها یاری بگیریم، گفت:‌ در خاورمیانه کشورهایی مانند مصر، یمن و کردستان عراق به لیست ۲۹ کشوری که تاکنون از سوی یونیسف به عنوان کشورهای که ختنه زنان در آنها رواج دارد اضافه شده‌اند و دولت ایران هم باید بپذیرد این معضل در ایران رواج دارد.

مظفریان سخنانش را با دعوت از حاضران برای پیوستن به برنامه «گام به گام تا توقف ناقص‎سازی جنسی زنان» به پایان برد و گفت: یادمان باشد حتی یک قربانی هم زیاد است.

اولین گردهم آیی رسمی با موضوع ختنه دختران در تاریخ ایران

اولین گردهم آیی رسمی با موضوع ختنه دختران در تاریخ ایران

11665749_868622729882254_2190506630216770303_nاولین گردهم آیی رسمی با موضوع ختنه دختران در تاریخ ایران

محل برگزاری: تهران، دانشکده علوم اجتماعی، دفتر انجمن جامعه شناسی ایران

سخنرانان: دکتر نازی اکبری، دکتر احمد بخارایی و رایحه مظفریان نویسنده کتاب تیغ و سنت